Bir düzlemde birbirinden farklı ve herhangi
üçü doğrusal olmayan A1, A2, A3, … gibi n
tane (n ³ 3)
noktayı ikişer ikişer birleştiren doğru parçalarının oluşturduğu kapalı
şekillere çokgen denir.
a. İçbükey (konkav) çokgenler: Bir çokgenin bazı
kenar doğruları çokgeni kesiyorsa bu tür çokgenlere İçbükey çokgen
denir.
b. Dışbükey (konveks) çokgenler: Kenar doğrularının
hiçbiri, çokgeni kesmiyorsa bu çokgenlere denir.dışbükey
çokgen
c. Çokgenlerin elemanları
A, B, C, D, E noktalarına çokgenin
köşeleri denir. Komşu ikiköşeyi birleştiren [AB], [BC], [CD], [DE] ve
[EA] doğruparçaları çokgenin kenarlarıdır.
İç bölgede kenarlar arasında oluşan
açılara çokgenin iç açıları denir.
İç açılara komşu ve bütünler olan açılara
çokgenin dış açıları denir.
Köşeleri birleştiren kenarlar haricindeki
doğru parçalarına köşegen adı verilir.
2. Dışbükey Çokgenlerin Özellikleri
a. İç açılar toplamı:
Dış bükey bir çokgenin n tane kenarı var ise iç açılarının toplamı
(n - 2) . 180°
Üçgen için (3 – 2) . 180° = 180°
Dörtgen için (4 – 2) . 180° = 360°
Beşgen için (5 – 2) . 180° = 540°
b. Dış açılar toplamı:
Bütün dışbükey çokgenlerde,
Dış açılar toplamı
=360°
c. Köşegenlerin sayısı:
n kenarlı dışbükey bir çokgenin
Bir köşeden (n – 3) tane köşegen
çizilebilir.
n kenarlı dışbükey bir çokgenin
içerisinde, bir köşeden köşegenler çizilerek
(n – 2) adet üçgen elde edilebilir.
3. Düzgün Çokgenler
Bütün kenarlarının uzunlukları eşit ve bütün
açılarının ölçüleri eşit olan çokgenlere düzgün çokgen denir.
a. şekildeki düzgün altıgende olduğu gibi
düzgün çokgenlerin köşelerinden daima bir çember geçer. Bu çembere
çevrel çember denir.
b. Düzgün çokgenlerde eşit sayıda kenarı
birleştiren köşegenler birbirine eşittir.
|AC|=|AE|=|BD|
|AD|=|AD|=||
c. Kenar sayısı çift olan düzgün çokgenlerde
karşılıklı kenarlar paraleldir.
d.
Kenar sayısı tek olan düzgün çokgenlerde karşı kenara çizilen dik karşı
kenarı ortalar. Köşeden kenarın ortasına çizilen doğru parçası kenara diktir
şeklinde de ifade edilir.
e.
n kenarlı düzgün bir çokgende
f. Konveks çokgenlerin dış açıları toplamı 360°
olduğundan düzgün çokgenin bir dış açısı
4. Düzgün Çokgenin Alanı
a.
n kenarlı düzgün çokgenin bir kenarı a ve içteğet yarıçapı r ise alanı
b.n
kenarlı bir düzgün çokgende bir kenarı gören merkez açı
(Bu açı aynı zamanda
dış açıdır) ve çevrel çemberin yarıçapı R ise çokgenin alanı
Düzgün altıgen altı tane eşkenar
üçgenden oluşur.
Bir kenarına a dersek
DÖRTGENLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ
1.
Bir dörtgende komşu iki iç açının açıortaylarının oluşturduğu açının
ölçüsü, diğer iki açının ölçüleri toplamının yarısına eşittir.
2.
Bir dörtgende karşı iki açının açıortayları arasındaki dar açının ölçüsü
diğer iki açının ölçüleri farkının mutlak değerinin yarısına eşittir.
3.
Köşegenleri ve köşegenlerinin arasındaki açısının ölçüsü
bilinen dörtgenin alanı;
ABCD dörtgeninde [AC] ve [BD] köşegen
uzunlukları ile a
biliniyor
Köşegenleri birbirine dik olan
dörtgenlerde
(sin 90° = 1 olduğundan)
Köşegen doğruları birbirine dik ise
4. Köşegenleri ve köşegenlerinin arasındaki
açısının ölçüsü bilinen içbükey dörtgenin alanı;
[AC] ve [BD] köşegenleri ile köşegen
doğruları arasındaki a biliniyor ise ABCD içbükey dörtgeninin alanı;
5.
Köşegenleri dik kesişen dörtgenlerin kenarları arasındaki bağıntı; ABCD
dörtgeninde
[AC] ^ [BD]
Köşegenleri dik olan dörtgenlerin karşılıklı
kenarlarının kareleri toplamı eşittir.
Köşegenleri dik içbükey dörtgenlerde
de karşılıklı kenarların kareleri toplamı eşittir.
ABCD dörtgeninde
6. Dörtgenlerde köşegenlerin ayırdığı alanlar;
ABE ve ADE üçgenlerinin yükseklikleri eşit olduğundan alanlarının oranı
tabanlarının oranına eşittir.
7.
Dörtgenlerde kenarların orta noktalarının birleştirilmesiyle oluşan
paralelkenar; ABCD dörtgeninde kenarların orta noktaları birleştirilerek
oluşan KLMN dörtgeni paralelkenardır. Paralelkenarın alanı dörtgenin
alanının yarısına eşittir.
[KL] // [BD] // [MN] ve |KL| = |MN| =
[LM] // [AC] // [KN] ve |LM| = |KN| =
Köşegenleri dik kesişen dörtgenlerde,
kenarların orta noktaları birleştirilerek elde edilen dörtgen,
dikdörtgendir.
[AC] ^ [BD] ve K, L, M, N kenarların orta
noktaları ise KLMN dikdörtgendir.